Behoedzaam schuifelen we tussen de koffieplanten door. Gids Juma neemt ons vandaag mee naar een koffieplantage. Stap voor stap legt hij ons het proces uit. De kinderen mogen een koffieboon in de grond stoppen. Over een aantal jaar staat hier dan een nieuwe boom. Verderop plukken we de bonen, we halen het schilletje eraf, om ze daarna te branden. Na het vermalen zetten we verse koffie van onze eigen arbeid. Zoals gewoonlijk als we ergens in Afrika rondlopen, verzamelen steeds meer kinderen zich om onze groep. Nieuwsgierig kijken ze wat al die mzungu (‘witte mensen’) in hun dorp komen doen. Onze gids wenkt naar ze en roept: ‘Een beetje ruimte maken!’ Het valt me op dat hij de meeste kinderen bij naam kent.

Met onze kop koffie in de hand kletsen we door. Ik vraag Juma waarom hij alle kinderen kent. ‘Dit is mijn dorp’, antwoordt hij. ‘Hier ken ik iedereen. Als deze kinderen lachen, lach ik ook. En als ze verdrietig zijn, ben ik dat ook.’ Dan wijst hij naar een paar pas aangeplante heggetjes. ‘Die staan hier nog maar kort’, legt hij uit. ‘Privacy is iets wat wij niet kennen. Ubuntu.’ Dat betekent zoveel als: ‘Ik ben, omdat wij zijn’. Hij gaat nog even door: ‘It takes a village to raise a child’, besluit hij. Die uitspraak kende ik wel. Maar het woord ‘ubuntu’ blijft nazingen in mijn hoofd.

De volgende dag neemt Juma ons mee op een trip naar de waterval. Wat een familiewandeling zou moeten zijn, blijkt in werkelijkheid een flinke klauterpartij over de rotsen naar beneden, de plek van waar je ‘t mooiste zicht moet hebben op de waterval. Hijgend en puffend komen we aan. De thermometer wijst inmiddels meer dan 35 graden aan. Met de moed der wanhoop begin ik aan de terugtocht, omhoog aan de andere kant van het dal. Al snel voel ik dat het niet lukt.

Ik ben zo moe. Het pad is zo steil.

Na een tijdje kan ik mijn tranen niet meer inhouden. ‘Ik kan niet meer’, huil ik. Angstige gedachten verzamelen zich in mijn hoofd. Wat als ik het niet red? Ik begin me misselijk te voelen en oververhit. Naast Juma zijn er nog een aantal gidsen mee. Zij lopen het pad met gemak op hun teenslippers. Mijn man moedigt me aan: ‘Kom op, jij kunt dit! Stap voor stap, je bent sterker dan je denkt!’ De aanmoedigingen helpen maar weinig.

Moedeloos kijk ik Juma aan. ‘Ubuntu’, zegt hij dan. ‘Niet jij moet boven komen, wij moeten boven komen.’ De andere mannen knikken. ‘Ubuntu’, herhalen zij. Meer dan gister raakt de uitdrukking me nu. Ubuntu. Ik ben, omdat wij zijn.

Ik denk dat ik ubuntu vaak vergeet. Ik focus op mijn eigen geluk en mijn eigen prestaties. Hulp vragen lijkt een teken van zwakte. Als de ander zijn probleem tot het mijne probeert te maken, reageer ik bijna allergisch. Maar is ubuntu niet precies wat Jezus van ons vraagt? Er zijn vele leden, zegt hij, maar ze vormen één lichaam. Ubuntu heeft meerdere kanten, realiseer ik me. Het betekent oog hebben voor het gezamenlijke doel en de ander écht willen zien en steunen. Aan de andere kant moet ik ook bereid zijn om de ander te laten delen in mijn worstelingen. De ander toestaan samen met mij op te lopen.

En hoe het afliep? Ik haalde het einde, kwam weer boven. Ik nam acht stappen per keer, want dat lukte. Ik rustte uit en nam de volgende acht stappen. Ik hoefde het niet alleen te doen. Ubuntu. Ik kwam boven, omdat wij boven kwamen.

 

Meer blogs lezen? Dit is afgelopen week ook gepubliceerd: 

prinses

Een prinses met een vetrolletje

Puffend sta ik voor de spiegel. Ik heb me met veel moeite in een zomers jurkje gewurmd. De rits op mijn rug kreeg ik net dicht. Het is een mooi jurkje. Op een paspop. Waarom heb ik dit ding in vredesnaam ooit gekocht? Elke bobbeltje, vetje en randje is zichtbaar. Veel...
verbinden is vinden

Verbinden is vinden

Verbijsterd kijk ik van mijn navigatie naar het straatnaambordje boven het nauwe klinkerstraatje. De herinnering van dat moment in 2016 staat me nog heel helder voor de geest. Achter mijn stilstaande Opel Corsa toetert een medeweggebruiker, maar ik ben niet in staat...
een lading genade

Een lading genade in mijn boodschappenkar

Ik ben boodschappen aan het doen met mijn peuter van twee. Wij zijn net op vakantie dus ik heb best wat levensmiddelen nodig. Ik loop door een onbekende winkel, dus moet best wel zoeken waar hier de pindakaas, het brood en de spaghetti ligt. Mijn dochter zit in de...
omgaan met kritiek

Omgaan met kritiek op je kind

‘Hij is niet zo gehoorzaam.’‘Hij heeft een korte spanningsboog.’‘Wel een sterk eigen willetje he?’‘Hij houdt wel van grenzen opzoeken.’‘Vandaag heeft hij een ander kindje geduwd.’´Kan hij ook stilzitten?’ Niemand krijgt zoveel (negatieve) feedback als een kind. En...

Tof dat je er bent!

Elke maandag bemoediging, inspiratie en een overzicht van de laatste blogs ontvangen?

 

Schrijf je in voor de Monday Maildate! 

 

Het is gelukt! Je ontvangt zo gelijk het e-book in je mailbox en maximaal 5 keer per maand onze Monday Maildate en Maildate Special. Superleuk! Mocht je de mails toch niet meer willen ontvangen, dan kun je je altijd uitschrijven.